DLACZEGO UCZNIOWIE CHĘTNIE WYJEŻDŻAJĄ NA „ZIELONE SZKOŁY”

W roku szkolnym 2004/2005 uczniowie Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi Nr 6 w Siedlcach po raz jedenasty wyjadą na „zieloną szkołę”. Byłam inicjatorką i organizatorką wszystkich kolejnych wyjazdów. Wcześniej zajmowałam się propagowaniem turystyki wśród młodzieży, organizowałam kilkudniowe wycieczki, prowadziłam biwaki, rajdy i zimowiska. Zdobyte doświadczenie pozwoliło na zorganizowanie pierwszej, w pełnym tego słowa znaczeniu, „zielonej szkoły”. Postanowiłam połączyć przyjemne z pożytecznym, teorię z praktyką, naukę z aktywnym wypoczynkiem i zwiedzaniem różnych regionów Polski a nawet krajów naszych sąsiadów.

Od samego początku wiedziałam, że nasze wspólne wyjazdy muszą odpowiadać pewnym standardom, aby cieszyły się popularnością wśród uczniów i ich rodziców. Planując i organizując kolejne wyprawy uwzględniałam następujące czynniki:

• bezpieczeństwo uczestników,
• koszt „zielonej szkoły”,
• atrakcyjność wyjazdu,
• walory wychowawcze,

Za nadrzędną normę zawsze uważałam bezpieczeństwo uczestników „zielonej szkoły”. Na jego zapewnienie składa się bardzo dużo czynników, takich jak transport, warunki na terenie ośrodka wypoczynkowego, fachowa kadra pedagogiczna, atrakcyjne zagospodarowanie czasu uczniom. W doborze ośrodka bazowego kierowałam się bezpieczeństwem uczniów przebywających na jego terenie. Bardzo istotną rolę odgrywał teren, z którego mogliśmy korzystać podczas pobytu na „zielonej szkole”, a mianowicie boiska do gry w piłkę, profesjonalnie przygotowane miejsce do urządzania ognisk, lekcji plenerowych i apeli oraz miejsce na rekreację. Dodatkowo musiał on być ogrodzony, aby zapewnić uczniom bezpieczny pobyt na świeżym powietrzu.

Przed każdym wyjazdem na „zieloną szkołę” poszukiwałam bezpiecznego przewoźnika, gdyż od niego w dużej mierze zależało bezpieczeństwo wyprawy w wybrany i daleki zakątek Polski. Zawsze korzystaliśmy z usług doświadczonych i sprawdzonych firm przewozowych oraz niezawodnego transportu autokarowego. Aby zapewnić komfort bezpieczeństwa każdorazowo przed wyjazdem prosiłam Miejską Komendę Policji w Siedlcach o sprawdzenie stanu pojazdów.

Najmniej kłopotów sprawiał dobór kadry pedagogicznej. Opiekunami uczniów zawsze byli nauczyciele z naszej szkoły, głównie wychowawcy wyjeżdżających na „zieloną szkołę”. Znajomość uczestników, dobry kontakt z rodzicami uczniów (w tym celu organizowałam zawsze przedwyjazdowe spotkania informacyjne) oraz brak przypadkowości w doborze kadry i znajomość potrzeb dzieci przebywających poza domem owocowały pozytywnymi skutkami wychowawczymi. Właściwa opieka nad uczniami wyklucza nadmiar czasu wolnego dla uczniów, gdyż wtedy najczęściej dochodzi do różnego rodzaju konfliktów i nieporozumień rówieśniczych oraz nieszczęśliwych wypadków. W związku z powyższym staram się atrakcyjnie zagospodarować czas, maksymalnie zróżnicować formy zajęć i dostarczyć uczniom niezapomnianych wrażeń, aby mile wspominali wspólne wyprawy i z chęcią wyjeżdżali na kolejne „zielone szkoły”.

Wielokrotnie rozważałam temat opłat ponoszonych przez uczestników „zielonej szkoły’. Doszłam do wniosku, że koszt wyjazdu dziecka musi być dość niski, aby uczestnictwo w „zielonej szkole” stało się możliwe do sfinansowania przez większość rodziców. Dążyłam do tego, aby wyjazdy stały się masowe, tzn. uczestniczył w nich jak największy procent uczniów. W tym celu organizowałam każdą „zieloną szkołę” od początku do końca. Nigdy nie korzystałam z pośrednictwa biur podróży, aby uniknąć podwyższania kosztów, chociażby poprzez pobieranie prowizji.

Pomysł każdej nowej wyprawy zazwyczaj rodził się już podczas pobytu na poprzedniej. W czasie wakacji zwiedzałam upatrzony wcześniej region Polski, penetrując go jednocześnie pod względem przydatności i atrakcyjności do poprowadzenia nowej „zielonej szkoły”. To właśnie wtedy zapadały decyzje, zaś we wrześniu podpisywałam wstępne umowy z ośrodkami bazowymi, które stawały się punktem wypadowym do bliższych i dalszych wycieczek. Dobra wcześniejsza znajomość regionu pozwala na swobodne poruszanie się po nim bez konieczności korzystania z usług pilota, co również znacznie obniżało koszty wyjazdu. Rozeznanie w branży turystycznej oraz zdobyte wcześniej doświadczenie pozwalały również na skuteczne prowadzenie negocjacji z właścicielem ośrodka odnośnie kosztów pobytu oraz dodatkowych atrakcji dla uczestników w ramach podstawowej opłaty. Uważam, że postawiony wcześniej cel spopularyzowania takiej właśnie formy łączącej edukację z wypoczynkiem wśród uczniów i rodziców został osiągnięty, gdyż odsetek wyjeżdżających na „zielone szkoły” wzrósł z 8,5% przy pierwszym wyjeździe do 22% przy jedenastym pobycie.

Bardzo wielu zabiegów wymaga od organizatora prowadzenie „zielonych szkół” w sposób atrakcyjny, aby wszyscy byli zainteresowani pobytem i aktywnie uczestniczyli w proponowanych formach zajęć. Jest to zadanie trudne, ale możliwe do realizacji. Jestem również przekonana, że to właśnie ten czynnik decyduje o popularności takich form wśród młodzieży, która nie przywiązuje większej wagi do tak istotnych standardów jak bezpieczeństwo i koszt wyjazdu.

Atrakcyjność wyjazdu zaczyna się z chwilą podjęcia decyzji o lokalizacji ośrodka bazowego. Dzięki pobytom na „zielonych szkołach” ich uczestnicy mają możliwość poznania pięknych i jednocześnie odległych zakątków naszej ojczyzny. Znajomość ta nie polega przecież tylko na wiedzy czysto teoretycznej, zdobytej w szkole lub w domu rodzinnym na podstawie książek, filmów i Internetu, lecz opiera się na autentycznym doświadczaniu i „przeżywaniu” danego regionu. 

Każdorazowo nasz program łączy zajęcia edukacyjne z wypoczynkiem i wycieczkami turystyczno-krajoznawczymi. „Zielona szkoła” upowszechnia formy aktywnego wypoczynku, kształtuje kulturę turystyki, wyrabia sprawność fizyczną oraz wzmacnia zdrowie. Zdobywanie wiedzy podczas wyjazdów śródrocznych daje wiele okazji do rozwoju różnorodnych zainteresowań, wiąże naukę z życiem. Jest to najlepszy sposób poglądowego zapoznawania uczniów z krajem ojczystym, jego przeszłością, teraźniejszością i przyszłością. Bezpośrednia obserwacja zjawisk wzbudza żywe zainteresowanie otoczeniem, wywiera silne wrażenia, wnosi do działalności poznawczej element emocjonalny, sprzyja świadomemu i trwałemu przyswajaniu wiedzy.

Zajęcia edukacyjne prowadzone są metodą projektu, co jeszcze bardziej uatrakcyjnia i urozmaica pobyt w innej niż nasza „małej ojczyźnie” Polaków. Projekt zawsze w całości dotyczy danego regionu i kończy się wypróbowaną formą podsumowania, jakim jest konkurs krajoznawczy o regionie. Dzięki takiemu skorelowanemu, blokowemu poznawaniu ciekawych zakątków naszego kraju uczestnicy „zielonych szkół” dogłębnie opanowali wiedzę o Beskidzie Sądeckim, Pieninach, Tatrach, Bieszczadach, Mierzei Wiślanej, Żuławach i Kotlinie Kłodzkiej oraz Górach Żelaznych w Republice Czeskiej.

Czynników składających się na atrakcyjność wyjazdu jest o wiele więcej i nie sposób ich wszystkich dokładnie omówić. Zacznę od tego, że nie uznaję „pustych” przejazdów, to znaczy, że po drodze do miejsca przeznaczenia przewidziane są kilkugodzinne postoje połączone z profesjonalnym zwiedzaniem ważnych historycznie lub kulturowo obiektów. W ten właśnie sposób uczniowie uzupełnili swą wiedzę o Krakowie, Chęcinach, Częstochowie, Wieliczce, Łańcucie, Grunwaldzie, Trójmieście i Malborku.

Podczas pobytu na „zielonej szkole” maksymalnie różnicuję formy zajęć, aby dostarczyć uczniom niezapomnianych wrażeń, aby mile wspominali wspólne wyprawy. Na tę wielorakość propozycji składają się poza wycieczkami turystyczno-krajoznawczymi piesze rajdy, podchody, zawody sportowe, zajęcia rekreacyjne, gry i zabawy na świeżym powietrzu, dyskoteki, ogniska, lekcje muzealne i przyrodnicze w plenerze, wyprawy ścieżkami ekologicznymi, przejażdżki bryczkami, wozami lub konno, wycieczki statkami spacerowymi lub spływy łodziami, pobyt w Aquaparkach lub basenach, quizy,  konkursy i spotkania ciekawymi ludźmi z danego regionu.

Nie sposób pominąć również walorów wychowawczych, których dostarcza każdy wyjazd w gronie rówieśniczym na dziesięć lub jedenaście dni, bo tyle trwają „zielone szkoły” organizowane przeze mnie. Uczestnicy  zżywają się ze sobą. „Zielona szkoła” stwarza naturalną okazję kształtowania wśród uczniów umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach, harmonijnej współpracy oraz wdrażania do kulturalnego zachowania się w każdej sytuacji codziennej. Ścisłe przestrzeganie programu uczy dzieci punktualności i odpowiedzialności za podjęte decyzje oraz podporządkowania swoich spraw osobistych wymogom ogółu. Wymagają one też nieraz wyrzeczeń, wyrabiając wytrwałość i silną wolę, postawę społeczną wobec współuczestników, nacechowaną uprzejmością, życzliwością, umiejętnością współżycia w zespole, dostosowania się do woli większości. „Zielona szkoła” stanowi okazję do kształtowania wśród uczestników wrażliwości emocjonalnej na innego człowieka, pozwala nawiązywać prawdziwe przyjaźnie. Bardzo ważną rolę w prawidłowym kształtowaniu postaw prospołecznych wśród dzieci odgrywają wychowawcy, którzy dobrze znają swoich podopiecznych i potrafią w sposób profesjonalny podejść do każdej zaistniałej sytuacji.

Przedstawione w niniejszym artykule czynniki sprawiają, że uczniowie bardzo chętnie wyjeżdżają na „zielone szkoły”, organizowane przeze mnie w ramach działalności  Uczniowskiego Klubu Sportowego „Szóstka”. Myślę, że w następnych latach nie zabraknie chętnych do poznania nowych interesujących zakątków naszej pięknej ojczyzny. Poniżej przedstawiam listę wszystkich zorganizowanych w ciągu jedenastu lat wyjazdów edukacyjnych.

Wykaz „zielonych szkół” zorganizowanych przez

Uczniowski Klub Sportowy „Szóstka”:

 

Lp	Rok szkolny	Miejscowość bazowa	Ilość uczestników
1	1994/1995	KRYNICA ZDRÓJ	93
2	1995/1996	KRYNICA MORSKA	91
3	1996/1997	KRYNICA ZDRÓJ	121
4	1997/1998	KRYNICA MORSKA	124
5	1998/1999	SEĆ /CZECHY/	126
6	1999/2000	GŁUCHOŁAZY	92
7	2000/2001	ZWIERZYŃ	93
8	2001/2002	PIWNICZNA ZDRÓJ	91
9	2002/2003	ZAKOPANE OLCZA	94
10	2003/2004	MIKOSZEWO	133
11	2004/2005	MYCZKOWCE	181